Trong bối cảnh bối cảnh địa chính trị năng lượng thế giới đang có những chuyển dịch mạnh mẽ, "Team Korea về điện hạt nhân" đang dồn lực để thâm nhập vào thị trường Việt Nam.
Việc Nhật Bản không thể đáp ứng thời hạn hoàn thành dự án tại Việt Nam vào năm 2035 đã tạo ra một "khoảng trống chiến lược", mở đường cho Hàn Quốc trở thành đối tác thay thế tiềm năng nhất để hiện thực hóa mục tiêu an ninh năng lượng của Việt Nam.
Việc Nhật Bản không thể đáp ứng thời hạn hoàn thành dự án tại Việt Nam vào năm 2035 đã tạo ra một "khoảng trống chiến lược", mở đường cho Hàn Quốc trở thành đối tác thay thế tiềm năng nhất để hiện thực hóa mục tiêu an ninh năng lượng của Việt Nam.
[Ảnh=Được tạo bằng Gemini]
Việt Nam: Tâm điểm chiến lược trong chuỗi cung ứng điện hạt nhân mới
Việt Nam không chỉ đơn thuần là một khách hàng mới mà đã trở thành thị trường chiến lược trọng yếu nhờ sự kết hợp giữa nhu cầu nội tại và vị trí địa lý chính trị.
Sau giai đoạn tạm dừng, vào năm 2024, Việt Nam đã chính thức tái khởi động chương trình điện hạt nhân để giải quyết tình trạng thiếu hụt điện năng nghiêm trọng, phục vụ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Với mục tiêu đưa vào vận hành các nhà máy có tổng công suất lên tới 6,4 GW trong giai đoạn 2030~2035, Việt Nam đang tạo ra một nhu cầu thị trường khổng lồ mà ít quốc gia nào trong khu vực có thể sánh kịp.
Đáng chú ý, Việt Nam được giới chuyên gia đánh giá là "cầu nối" chiến lược để công nghệ hạt nhân Hàn Quốc tiến quân vào các quốc gia phương Nam (Global South).
So với các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam sở hữu môi trường thể chế tương đối ổn định và lộ trình phát triển năng lượng rõ ràng, giúp việc tích lũy kinh nghiệm tại đây trở thành bàn đạp lý tưởng để tiếp cận các thị trường tiềm năng khác như Kazakhstan hay Uzbekistan.
Việc Nhật Bản chính thức bị yêu cầu dừng hợp tác tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 do không đáp ứng được tiến độ năm 2035 đã biến Việt Nam thành một "mảnh đất vàng" để Hàn Quốc khẳng định vị thế dẫn đầu.
Sau giai đoạn tạm dừng, vào năm 2024, Việt Nam đã chính thức tái khởi động chương trình điện hạt nhân để giải quyết tình trạng thiếu hụt điện năng nghiêm trọng, phục vụ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Với mục tiêu đưa vào vận hành các nhà máy có tổng công suất lên tới 6,4 GW trong giai đoạn 2030~2035, Việt Nam đang tạo ra một nhu cầu thị trường khổng lồ mà ít quốc gia nào trong khu vực có thể sánh kịp.
Đáng chú ý, Việt Nam được giới chuyên gia đánh giá là "cầu nối" chiến lược để công nghệ hạt nhân Hàn Quốc tiến quân vào các quốc gia phương Nam (Global South).
So với các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam sở hữu môi trường thể chế tương đối ổn định và lộ trình phát triển năng lượng rõ ràng, giúp việc tích lũy kinh nghiệm tại đây trở thành bàn đạp lý tưởng để tiếp cận các thị trường tiềm năng khác như Kazakhstan hay Uzbekistan.
Việc Nhật Bản chính thức bị yêu cầu dừng hợp tác tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 do không đáp ứng được tiến độ năm 2035 đã biến Việt Nam thành một "mảnh đất vàng" để Hàn Quốc khẳng định vị thế dẫn đầu.
Ưu thế vượt trội của Team Korea và khả năng thực thi "Đúng thời hạn - Đúng ngân sách"
Để vượt qua các đối thủ cạnh tranh nặng ký như Pháp (EDF) hay Nga (Rosatom), Hàn Quốc đã xây dựng một hệ sinh thái xuất khẩu hạt nhân với những lợi thế không thể phủ nhận về kinh tế và kỹ thuật.
Điểm mạnh nhất của Hàn Quốc chính là năng lực "đúng thời hạn, đúng ngân sách", điều đã được chứng minh qua thành công rực rỡ của dự án Nhà máy điện hạt nhân Barakah tại UAE – nơi các tổ máy được xây dựng và vận hành chính xác theo kế hoạch bất chấp những khó khăn về địa hình.
Về mặt kinh tế, công nghệ của Hàn Quốc (như mẫu APR-1400 hay APR-1000) có chi phí xây dựng thấp hơn đáng kể so với các đối thủ phương Tây.
Theo số liệu từ Hiệp hội Hạt nhân Thế giới (WNA), chi phí xây dựng của Hàn Quốc chỉ khoảng 3.571 USD/kW, tức là chưa bằng một nửa so với mức 7.931 USD/kW của Pháp. Bên cạnh đó, Hàn Quốc còn triển khai mô hình 'Team Korea' – một sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ và các tập đoàn lớn như KEPCO, KHNP cùng các đơn vị xây dựng hàng đầu như Doosan Enerbility và Hyundai Construction.
Phương thức ký kết thông qua Hiệp định giữa các Chính phủ (IGA) giúp Hàn Quốc tạo ra sự tin tưởng tuyệt đối về mặt chính trị và tài chính, điều đặc biệt phù hợp với cách thức quyết định các dự án hạ tầng lớn tại Việt Nam.
Điểm mạnh nhất của Hàn Quốc chính là năng lực "đúng thời hạn, đúng ngân sách", điều đã được chứng minh qua thành công rực rỡ của dự án Nhà máy điện hạt nhân Barakah tại UAE – nơi các tổ máy được xây dựng và vận hành chính xác theo kế hoạch bất chấp những khó khăn về địa hình.
Về mặt kinh tế, công nghệ của Hàn Quốc (như mẫu APR-1400 hay APR-1000) có chi phí xây dựng thấp hơn đáng kể so với các đối thủ phương Tây.
Theo số liệu từ Hiệp hội Hạt nhân Thế giới (WNA), chi phí xây dựng của Hàn Quốc chỉ khoảng 3.571 USD/kW, tức là chưa bằng một nửa so với mức 7.931 USD/kW của Pháp. Bên cạnh đó, Hàn Quốc còn triển khai mô hình 'Team Korea' – một sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ và các tập đoàn lớn như KEPCO, KHNP cùng các đơn vị xây dựng hàng đầu như Doosan Enerbility và Hyundai Construction.
Phương thức ký kết thông qua Hiệp định giữa các Chính phủ (IGA) giúp Hàn Quốc tạo ra sự tin tưởng tuyệt đối về mặt chính trị và tài chính, điều đặc biệt phù hợp với cách thức quyết định các dự án hạ tầng lớn tại Việt Nam.
Tầm nhìn dài hạn: Lợi ích kinh tế tỷ đô và vị thế toàn cầu
Việc giành được dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 không chỉ mang lại giá trị hợp đồng ước tính lên đến 22 tỷ USD mà còn tạo ra một hiệu ứng lan tỏa sâu rộng cho toàn bộ nền công nghiệp Hàn Quốc.
Khi một dự án với quy mô "khủng" như thế này được triển khai, nó sẽ huy động một chuỗi cung ứng khổng lồ từ các doanh nghiệp thiết kế, sản xuất thiết bị chính (như tuabin, máy phát hơi nước của Doosan) đến hàng loạt doanh nghiệp vừa và nhỏ cung cấp linh kiện phụ trợ. Điều này giúp duy trì sức sống và năng lực cạnh tranh cho hệ sinh thái hạt nhân nội địa của Hàn Quốc trong nhiều thập kỷ.
Về mặt chiến lược, thành công tại Việt Nam sẽ là minh chứng sống động nhất cho khả năng của Hàn Quốc trong việc thâm nhập các thị trường mới nổi.
Việt Nam có kế hoạch dài hạn xây dựng thêm tổng cộng 8 GW công suất điện hạt nhân cho đến năm 2050, nghĩa là đơn hàng đầu tiên sẽ giúp Hàn Quốc chiếm ưu thế tuyệt đối trong các dự án nối tiếp.
Giáo sư Jung Beom-jin từ Đại học Kyunghee nhận định về triển vọng này: "Việt Nam có nền tảng công nghiệp tương đối yếu hơn Cộng hòa Séc, do đó có nhiều dư địa để mở rộng xuất khẩu cho các công ty xây dựng, cung cấp thiết bị chính cũng như các công ty thiết bị trong nước. Vì nhu cầu điện năng tại các quốc gia mới nổi như Đông Nam Á đang tăng nhanh, tiềm năng tăng trưởng trung và dài hạn tại đây còn cao hơn cả thị trường châu Âu".
Đồng quan điểm, Giáo sư Jung Dong-wook thuộc khoa Kỹ thuật Hệ thống Năng lượng, Đại học Chung-Ang nhấn mạnh: "Việt Nam là quốc gia có kế hoạch mở rộng năng lượng hạt nhân dài hạn, vì vậy nếu giành được đơn hàng đầu tiên, chúng ta sẽ chiếm được ưu thế trong các dự án tiếp theo. Nếu nắm giữ được cả Cộng hòa Séc và Việt Nam, khả năng cạnh tranh toàn cầu của hạt nhân Hàn Quốc sẽ bước lên một tầm cao mới".
Hiện nay, Hàn Quốc đang tích cực vận động để tái khởi động các ủy ban chiến lược liên bộ và xem xét sử dụng quỹ tài chính chiến lược để hỗ trợ Việt Nam trong việc huy động vốn cho dự án. Nếu các bước đi ngoại giao cấp cao này thành công, Hàn Quốc không chỉ thu về lợi nhuận kinh tế mà còn xác lập vị thế là đối tác an ninh năng lượng không thể thay thế tại khu vực Đông Nam Á năng động.
Khi một dự án với quy mô "khủng" như thế này được triển khai, nó sẽ huy động một chuỗi cung ứng khổng lồ từ các doanh nghiệp thiết kế, sản xuất thiết bị chính (như tuabin, máy phát hơi nước của Doosan) đến hàng loạt doanh nghiệp vừa và nhỏ cung cấp linh kiện phụ trợ. Điều này giúp duy trì sức sống và năng lực cạnh tranh cho hệ sinh thái hạt nhân nội địa của Hàn Quốc trong nhiều thập kỷ.
Về mặt chiến lược, thành công tại Việt Nam sẽ là minh chứng sống động nhất cho khả năng của Hàn Quốc trong việc thâm nhập các thị trường mới nổi.
Việt Nam có kế hoạch dài hạn xây dựng thêm tổng cộng 8 GW công suất điện hạt nhân cho đến năm 2050, nghĩa là đơn hàng đầu tiên sẽ giúp Hàn Quốc chiếm ưu thế tuyệt đối trong các dự án nối tiếp.
Giáo sư Jung Beom-jin từ Đại học Kyunghee nhận định về triển vọng này: "Việt Nam có nền tảng công nghiệp tương đối yếu hơn Cộng hòa Séc, do đó có nhiều dư địa để mở rộng xuất khẩu cho các công ty xây dựng, cung cấp thiết bị chính cũng như các công ty thiết bị trong nước. Vì nhu cầu điện năng tại các quốc gia mới nổi như Đông Nam Á đang tăng nhanh, tiềm năng tăng trưởng trung và dài hạn tại đây còn cao hơn cả thị trường châu Âu".
Đồng quan điểm, Giáo sư Jung Dong-wook thuộc khoa Kỹ thuật Hệ thống Năng lượng, Đại học Chung-Ang nhấn mạnh: "Việt Nam là quốc gia có kế hoạch mở rộng năng lượng hạt nhân dài hạn, vì vậy nếu giành được đơn hàng đầu tiên, chúng ta sẽ chiếm được ưu thế trong các dự án tiếp theo. Nếu nắm giữ được cả Cộng hòa Séc và Việt Nam, khả năng cạnh tranh toàn cầu của hạt nhân Hàn Quốc sẽ bước lên một tầm cao mới".
Hiện nay, Hàn Quốc đang tích cực vận động để tái khởi động các ủy ban chiến lược liên bộ và xem xét sử dụng quỹ tài chính chiến lược để hỗ trợ Việt Nam trong việc huy động vốn cho dự án. Nếu các bước đi ngoại giao cấp cao này thành công, Hàn Quốc không chỉ thu về lợi nhuận kinh tế mà còn xác lập vị thế là đối tác an ninh năng lượng không thể thay thế tại khu vực Đông Nam Á năng động.
