Theo trang báo trực tuyến "Dongponews" của Hàn Quốc, Chính phủ Việt Nam đang đẩy mạnh siêu dự án xây dựng đường sắt cao tốc Bắc – Nam với tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD, mở ra kỳ vọng lớn cho các doanh nghiệp đường sắt Hàn Quốc trong việc giành hợp đồng.
Trong bối cảnh tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam là Vingroup quyết định rút lui, phía Hàn Quốc đang tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt so với các đối thủ như Nhật Bản bằng chiến lược "sản xuất tại chỗ" và "chuyển giao công nghệ".
Trong bối cảnh tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam là Vingroup quyết định rút lui, phía Hàn Quốc đang tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt so với các đối thủ như Nhật Bản bằng chiến lược "sản xuất tại chỗ" và "chuyển giao công nghệ".
Ảnh được tạo bằng Gemini.
Tờ "Dongponews" trích dẫn thông tin từ truyền thông tại Việt Nam cho biết Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua dự án đường sắt cao tốc dài 1.541 km nối liền thủ đô Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Với tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km/h, công trình này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ hơn 30 giờ hiện nay xuống chỉ còn dưới 5 giờ đồng hồ, được ví như tuyến đường sắt huyết mạch Gyeongbu phiên bản Việt.
Việt Nam đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2026 và hoàn thành vào năm 2035, sớm hơn 15 năm so với đề xuất trước đó của phía Nhật Bản.
Về phương án tài chính, Việt Nam hướng tới mô hình tự chủ, ưu tiên sử dụng ngân sách quốc gia và phát hành trái phiếu chính phủ nhằm giảm sự phụ thuộc vào các khoản vay nước ngoài.
Tờ báo này nhận định sự thay đổi lớn trong cục diện thầu bắt đầu khi tập đoàn Vingroup quyết định dừng tham gia dự án này.
Ban đầu, Vingroup dự định đầu tư thông qua công ty con VinSpeed, nhưng sau đó đã rút lui để tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi là sản xuất ô tô (VinFast) và phát triển đô thị.
Sự rút lui này đã khiến trọng tâm hợp tác tại địa phương dịch chuyển sang tập đoàn THACO – đơn vị đang bắt tay cùng Hyundai Rotem của Hàn Quốc.
Là nhà sản xuất ô tô hàng đầu Việt Nam với kinh nghiệm lắp ráp các dòng xe quốc tế, THACO dự kiến sẽ vận dụng năng lực sản xuất sẵn có để thực hiện việc chế tạo tàu cao tốc ngay tại nội địa.
Chìa khóa quyết định ưu thế của Hàn Quốc chính là cam kết chuyển giao công nghệ.
Trong khi phía Nhật Bản chú trọng vào sự an toàn của hệ thống Shinkansen nhưng lại dè dặt trước yêu cầu chuyển giao kỹ thuật lõi và đẩy nhanh tiến độ, thì Hyundai Rotem và THACO đã đưa ra mô hình "chuyển giao công nghệ và sản xuất tại chỗ".
Theo đó, Hàn Quốc không chỉ xuất khẩu phương tiện mà còn hỗ trợ xây dựng các cụm công nghiệp đường sắt để trực tiếp chuyển giao kỹ thuật chế tạo tàu cao tốc. Đây là cách tiếp cận dựa trên chính kinh nghiệm của Hàn Quốc khi tiếp nhận công nghệ từ Pháp vào thập niên 1990 để nhanh chóng tự chủ ngành đường sắt cao tốc.
Tờ báo này cũng cho rằng nếu thương vụ này thành công, đây sẽ là dự án xuất khẩu đường sắt cao tốc quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hàn Quốc.
Tuy nhiên, tờ báo này cũng nhắc đến bài học thực tế từ Indonesia trong dự án máy bay chiến đấu KF-21, khi quốc gia này chậm thanh toán kinh phí và vướng vào tranh cãi rò rỉ công nghệ. Do đó, có không ít ý kiến lo ngại cho rằng việc chuyển giao công nghệ quy mô lớn có thể dẫn đến tình trạng mất công nghệ lõi mà không thu về lợi nhuận thực tế.
Trái lại, các chuyên gia khẳng định dự án đường sắt có tính chất khác biệt với quân sự, cho phép thiết lập các cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chặt chẽ hơn thông qua hợp đồng cung ứng. Chính phủ Hàn Quốc và liên minh "Team Korea" cam kết sẽ thiết lập các rào cản bảo vệ mạnh mẽ ngay từ giai đoạn ký kết để đảm bảo thành công cho dự án.
Việt Nam đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2026 và hoàn thành vào năm 2035, sớm hơn 15 năm so với đề xuất trước đó của phía Nhật Bản.
Về phương án tài chính, Việt Nam hướng tới mô hình tự chủ, ưu tiên sử dụng ngân sách quốc gia và phát hành trái phiếu chính phủ nhằm giảm sự phụ thuộc vào các khoản vay nước ngoài.
Tờ báo này nhận định sự thay đổi lớn trong cục diện thầu bắt đầu khi tập đoàn Vingroup quyết định dừng tham gia dự án này.
Ban đầu, Vingroup dự định đầu tư thông qua công ty con VinSpeed, nhưng sau đó đã rút lui để tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi là sản xuất ô tô (VinFast) và phát triển đô thị.
Sự rút lui này đã khiến trọng tâm hợp tác tại địa phương dịch chuyển sang tập đoàn THACO – đơn vị đang bắt tay cùng Hyundai Rotem của Hàn Quốc.
Là nhà sản xuất ô tô hàng đầu Việt Nam với kinh nghiệm lắp ráp các dòng xe quốc tế, THACO dự kiến sẽ vận dụng năng lực sản xuất sẵn có để thực hiện việc chế tạo tàu cao tốc ngay tại nội địa.
Chìa khóa quyết định ưu thế của Hàn Quốc chính là cam kết chuyển giao công nghệ.
Trong khi phía Nhật Bản chú trọng vào sự an toàn của hệ thống Shinkansen nhưng lại dè dặt trước yêu cầu chuyển giao kỹ thuật lõi và đẩy nhanh tiến độ, thì Hyundai Rotem và THACO đã đưa ra mô hình "chuyển giao công nghệ và sản xuất tại chỗ".
Theo đó, Hàn Quốc không chỉ xuất khẩu phương tiện mà còn hỗ trợ xây dựng các cụm công nghiệp đường sắt để trực tiếp chuyển giao kỹ thuật chế tạo tàu cao tốc. Đây là cách tiếp cận dựa trên chính kinh nghiệm của Hàn Quốc khi tiếp nhận công nghệ từ Pháp vào thập niên 1990 để nhanh chóng tự chủ ngành đường sắt cao tốc.
Tờ báo này cũng cho rằng nếu thương vụ này thành công, đây sẽ là dự án xuất khẩu đường sắt cao tốc quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hàn Quốc.
Tuy nhiên, tờ báo này cũng nhắc đến bài học thực tế từ Indonesia trong dự án máy bay chiến đấu KF-21, khi quốc gia này chậm thanh toán kinh phí và vướng vào tranh cãi rò rỉ công nghệ. Do đó, có không ít ý kiến lo ngại cho rằng việc chuyển giao công nghệ quy mô lớn có thể dẫn đến tình trạng mất công nghệ lõi mà không thu về lợi nhuận thực tế.
Trái lại, các chuyên gia khẳng định dự án đường sắt có tính chất khác biệt với quân sự, cho phép thiết lập các cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chặt chẽ hơn thông qua hợp đồng cung ứng. Chính phủ Hàn Quốc và liên minh "Team Korea" cam kết sẽ thiết lập các rào cản bảo vệ mạnh mẽ ngay từ giai đoạn ký kết để đảm bảo thành công cho dự án.
