[OPINION] Từ "cuộc cách mạng tinh thần" đến "hệ thống bền vững": Bước nhảy vọt thứ hai của bóng đá Việt Nam

"Ma thuật" Kim Sang-sik đang bắt đầu viết nên chương mới cho bóng đá Việt Nam với một "bước nhảy vọt thứ hai". 

 

Dòng chảy của bóng đá Việt Nam dường như đang được chia làm hai cột mốc: một thuộc về quá khứ và một thuộc về hiện tại. Ranh giới phân định hai thời kỳ đó gắn liền với hai cái tên: Park Hang-seo và Kim Sang-sik. 

 

Trước thời huấn luyện viên Park Hang-seo, bóng đá Việt Nam thường bị xem là đội bóng "luôn nỗ lực nhưng có giới hạn rõ rệt". Dù sở hữu thể lực và ý chí chiến đấu, nhưng các cầu thủ lại thiếu đi sự hoàn thiện về chiến thuật, kinh nghiệm tại các đấu trường quốc tế và quan trọng nhất là niềm tin vào chính bản thân mình. 

 

Bản chất "ma thuật" của ông Park không nằm ở chiến thuật thuần túy mà là sự khôi phục lòng tự tôn. Ông đã truyền cho các học trò niềm tin sắt đá rằng: "Các bạn có thể làm được".

 

Những chiến tích từ ngôi Á quân U23 châu Á 2018, chức vô địch AFF Cup cho đến việc tiến vào vòng loại cuối cùng World Cup không đơn thuần là những con số, mà là sự kiện thay đổi hoàn toàn nhãn quan của thế giới về bóng đá Việt Nam. 

 

Tuy nhiên, "triều đại" của Park Hang-seo cũng dần bộc lộ những hạn chế khi các đối thủ bắt đầu phân tích kỹ lưỡng lối chơi. Chiến thuật tập trung vào tổ chức phòng ngự và phản công nhanh dần trở nên dễ đoán. 

 

"Ma thuật" Park Hang-seo đã đưa bóng đá Việt Nam lên quỹ đạo đỉnh cao, nhưng để tiến sang chương tiếp theo, đội tuyển cần một loại hình lãnh đạo khác.

 

Khi huấn luyện viên Kim Sang-sik nhậm chức, những kỳ vọng và lo ngại luôn song hành với câu hỏi liệu ông có thể vượt qua "cái bóng" của người tiền nhiệm. Thế nhưng, "ma thuật" Kim Sang-sik ngay từ đầu đã chọn một hướng đi khác biệt. Ông bắt đầu thay đổi "thể chất" của bóng đá Việt Nam, chuyển đổi từ một đội bóng "chiến đấu tốt" sang một đội bóng "vận hành tốt".

 

Cốt lõi trong triết lý của ông Kim là sự tự chủ về chiến thuật. Thay vì dựa dẫm vào tinh thần chiến đấu cá nhân, ông hệ thống hóa việc kiểm soát không gian, triển khai bóng từ tuyến dưới và thời điểm gây áp lực tầm cao. 

 

Những trận đấu gần đây tại vòng chung kết U23 châu Á là minh chứng rõ nét cho điều này. 

 

Trong cuộc đối đầu nghẹt thở với UAE, Việt Nam không còn là đội bóng chịu trận. Họ nắm thế chủ động, giữ vững tâm lý và thể hiện bản lĩnh để kết liễu trận đấu. 

 

Một điểm nhấn khác của huấn luyện viên Kim Sang-sik là sự kết nối thế hệ. 

 

Ông không tách biệt đội tuyển quốc gia và đội U23 mà chia sẻ chung một triết lý chiến thuật, giúp các cầu thủ trẻ sớm thẩm thấu lối chơi của đội tuyển lớn. Đây chính là mảnh ghép bổ sung cho sự liên kết cấu trúc vốn còn hơi yếu dưới thời ông Park.

 

Nếu "ma thuật" Park Hang-seo là một "cuộc cách mạng tinh thần", thì "ma thuật" Kim Sang-sik lại thiên về một "cuộc cách mạng hệ thống". 

 

Ông Park chứng minh tiềm năng, còn ông Kim đang chuyển hóa tiềm năng đó thành năng lực cạnh tranh bền vững. 

 

Đội tuyển thời ông Park mang tâm thế "không được để thua", còn đội tuyển thời ông Kim mang tư thế "có thể giành chiến thắng". Sự khác biệt này không chỉ là vấn đề phong cách, mà nó đánh dấu việc bóng đá Việt Nam đã bước vào giai đoạn có thể nhắm tới nhóm dẫn đầu châu Á thay vì chỉ dừng lại ở nhóm trung thượng tầng.

 

Thử thách thực sự của huấn luyện viên Kim Sang-sik vẫn còn ở phía trước. Điều quan trọng hơn cả thành quả ngắn hạn là tính kế thừa và lặp lại của thành công. 

 

Câu hỏi đặt ra là liệu cấu trúc đào tạo và chiến thuật hiện tại có vận hành trơn tru trong 3 hay 5 năm tới hay không. Tuy nhiên, triển vọng là rất tươi sáng khi Việt Nam đã coi bóng đá là môn thể thao chiến lược quốc gia, cùng với đó là sự mở rộng của cộng đồng người hâm mộ và cơ sở hạ tầng.

 

Nếu hệ thống của Kim Sang-sik ổn định thành công, Việt Nam có khả năng cao sẽ trở thành "cái tên thường trực" tại các vòng bán kết U23, Asian Cup hay vòng loại World Cup, vượt xa vị thế của một thế lực Đông Nam Á. Đó là quá trình mà Kim Sang-sik tiếp nối cánh cửa đã mở, đưa bóng đá Việt Nam tiến đến những thế hệ tiếp theo. 

 

Một huấn luyện viên thực sự thành công là người để lại một cấu trúc giúp đội bóng tiếp tục mạnh mẽ ngay cả khi mình đã rời đi. Ông Park đã gieo những hạt giống đầu tiên, và ông Kim đang nuôi dưỡng những hạt giống đó thành một cánh rừng đại ngàn. 

 

"Ma thuật" Kim Sang-sik vẫn đang tiếp diễn, và dòng thời gian của bóng đá Việt Nam vẫn đang cuộn chảy mạnh mẽ về phía trước.

<Bài viết gốc được viết bằng tiếng Hàn, được đóng góp bởi Yang Kyu-hyun, hiện là Giám đốc Tòa soạn Economic Daily (tiếng Hàn) và Tòa soạn AJU Ilbo (tiếng Trung)>