[Xã Luận] Thông điệp mà Gala Xuân Trung Quốc gửi tới châu Á, và con đường nào cho Hàn Quốc?

Gala Xuân (Xuân Vãn – 春晚) của Trung Quốc không chỉ là một chương trình truyền hình. Vào 20 giờ đêm giao thừa, khi 1,4 tỷ người dân cùng lúc hướng mắt về màn hình TV và điện thoại, đó trở thành một nghi lễ quốc gia và một bản tự sự tập thể.
 

Đó vừa là sự kiện văn hóa, vừa là thông điệp chính trị; vừa là chương trình giải trí, vừa là sân khấu trình diễn chiến lược công nghiệp. Mỗi năm, Trung Quốc sử dụng sân khấu này để tuyên bố họ đang hướng tới đâu.

 

Gala Xuân năm 2026 đặc biệt mang tính biểu tượng. Trọng tâm của sân khấu năm nay là robot hình người và trí tuệ nhân tạo. Dù các hình thức quen thuộc như ca múa truyền thống, kinh kịch, tiểu phẩm (샤오핀), tấu hài (상성) vẫn được duy trì, nhưng động lực cốt lõi của dàn dựng sân khấu lại là các công nghệ AI, XR, 5G và điều khiển bầy đàn. Đây không chỉ là hiệu ứng thị giác đơn thuần, mà là màn phô diễn năng lực công nghiệp thực tế.

 

Tiết mục thu hút nhiều chú ý nhất là màn biểu diễn võ thuật của robot hình người do công ty robot Unitree Robotics có trụ sở tại Hàng Châu trình diễn. Robot thể hiện quyền pháp say (취권), kiếm thuật, đối thoại với diễn viên con người và di chuyển theo đội hình tập thể. Đây không còn là một màn trình diễn đơn thuần, mà gần như là một “tuyên ngôn công nghệ”.

 

Các công nghệ cốt lõi của robot như học tăng cường, điều khiển chính xác bộ truyền động (actuator), năng lực nhận thức dựa trên mô hình thị giác – ngôn ngữ đều được tích hợp. Điều này mang ý nghĩa biểu tượng cho thấy Trung Quốc đang tiến thẳng vào kỷ nguyên AI vật lý (Physical AI).

 

Từ rượu sang công nghệ: Sự thay đổi thế hệ nhà quảng cáo

 

Một thay đổi đáng chú ý khác tại Gala Xuân năm nay là sự thay thế của các nhà quảng cáo. Tỷ trọng các thương hiệu rượu bạch tửu – vốn thống trị sân khấu trong thời gian dài – giảm rõ rệt, thay vào đó là các doanh nghiệp AI.

 

Tập đoàn thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc Alibaba đưa mô hình ngôn ngữ lớn “Qwen (通义千问)” ra làm trung tâm quảng bá. Tencent giới thiệu nền tảng AI “Yuanbao (元宝)”, mở rộng từ game và ứng dụng nhắn tin sang hệ sinh thái AI. ByteDance – thế lực mạnh trong lĩnh vực video ngắn – nhấn mạnh việc nâng cấp công nghệ tạo nội dung và thuật toán đề xuất thông qua AI.

 

Đây không đơn thuần là chiến lược marketing. Nó tượng trưng cho sự dịch chuyển trọng tâm của nền kinh tế Trung Quốc từ các ngành tiêu dùng truyền thống sang các ngành công nghệ cao. Nếu rượu bạch tửu từng là biểu tượng của sự giàu có trong quá khứ, thì AI và robot chính là biểu tượng của quyền lực trong tương lai. Sân khấu Gala Xuân chính là nghi thức đánh dấu sự chuyển đổi đó.

 

Trình độ công nghệ và nền tảng công nghiệp

 

Sự phát triển AI của Trung Quốc không chỉ dừng ở các dịch vụ ứng dụng. Quốc gia này đang nhanh chóng tích lũy thành tựu trong nhiều lĩnh vực như mô hình ngôn ngữ lớn, mô hình tạo video, robot công nghiệp và hệ thống tự lái.

 

Alibaba và Tencent đang mở rộng dịch vụ AI dựa trên hạ tầng điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu. Các startup thì tiến hành những thử nghiệm táo bạo trong phần cứng robot và công nghệ điều khiển.

 

Đặc biệt trong lĩnh vực AI vật lý, Trung Quốc tận dụng mạnh mẽ lợi thế sản xuất. Khả năng sản xuất hàng loạt các bộ phận như động cơ chính xác, pin, cảm biến, drone và linh kiện robot công nghiệp giúp đẩy nhanh tốc độ phát triển phần cứng.

 

Việc xây dựng các cụm công nghiệp robot ở cấp quốc gia và chính sách trợ cấp của chính quyền địa phương cũng góp phần mở rộng nền tảng công nghiệp. Sân khấu Gala Xuân chính là không gian biểu tượng thể hiện thành quả của toàn bộ hệ sinh thái này.

 

Cạnh tranh bá quyền với Mỹ và vị trí của châu Á

 

Cuộc cạnh tranh bá quyền AI hiện đã trở thành trục chiến lược cốt lõi trong cạnh tranh Mỹ – Trung. Mỹ đang chiếm ưu thế trong thiết kế bán dẫn, điện toán đám mây và hệ sinh thái OpenAI, trong khi Trung Quốc đối trọng bằng thị trường nội địa khổng lồ, dữ liệu quy mô lớn và nền tảng sản xuất mạnh.

 

Gala Xuân là một hình thức ngoại giao công nghệ dưới vỏ bọc văn hóa, đồng thời là sân khấu phô diễn sức mạnh ra bên ngoài.

 

Vậy Hàn Quốc đang đứng ở đâu?

 

Với mục tiêu trở thành một trong ba cường quốc hàng đầu thế giới, Hàn Quốc không thể chỉ là người quan sát. Quốc gia này có ba lợi thế cấu trúc lớn.

 

Thứ nhất, hệ sinh thái sản xuất.

Năng lực sản xuất chính xác trong các lĩnh vực như bán dẫn, ô tô, đóng tàu và pin có thể chuyển hóa thành lợi thế phần cứng trong robot hình người và AI vật lý. Robot được hoàn thiện trong nhà máy. Độ bền actuator, hiệu suất pin và công nghệ vật liệu nhẹ là những lĩnh vực Hàn Quốc đã đạt trình độ hàng đầu thế giới.

 

Thứ hai, hạ tầng IT.

Mạng viễn thông siêu tốc và mức độ số hóa cao cho phép triển khai thử nghiệm quy mô lớn và tích lũy dữ liệu. AI vật lý học hỏi thông qua vô số thất bại và hiệu chỉnh trong thế giới thực. Cấu trúc đô thị và môi trường công nghiệp của Hàn Quốc thuận lợi cho các thử nghiệm robot lặp lại liên tục.

 

Thứ ba, tốc độ thực thi.

Tinh thần “ppalli-ppalli” (nhanh, nhanh) không chỉ là sự vội vàng, mà là văn hóa giải quyết vấn đề nhanh và khả năng thích ứng cao. Dù tốc độ thiếu định hướng có thể nguy hiểm, nhưng tốc độ kết hợp với chiến lược sẽ thúc đẩy đổi mới.

 

Chiến lược thách thức và thử sai

 

AI vật lý chưa phải là công nghệ hoàn thiện. Nó cần tích lũy dữ liệu thông qua việc ngã, hỏng và lỗi lặp đi lặp lại. Những gì Trung Quốc thể hiện tại Gala Xuân là kết quả của vô số lần thử sai.

 

Hàn Quốc cũng cần xây dựng môi trường thử nghiệm không sợ thất bại. Các cơ quan công, quân đội, hiện trường thảm họa, bệnh viện và trung tâm logistics có thể trở thành testbed, nơi dữ liệu được tích lũy thành tài sản công nghiệp.

 

Đồng thời, cần có sự liên minh giữa các doanh nghiệp phần cứng và phần mềm. Nếu không kết hợp sản xuất và thuật toán, sẽ khó tồn tại trong cạnh tranh toàn cầu. Mô hình hợp tác từng thành công trong ngành bán dẫn và pin cần được mở rộng sang robot và AI.

 

Tương lai châu Á và sự vươn lên của Hàn Quốc

 

Gala Xuân là một tuyên ngôn của Trung Quốc – tuyên ngôn rằng công nghệ sẽ trở thành bản sắc tương lai của họ.

 

Nhưng tuyên ngôn không đủ để tạo nên bá quyền. Cạnh tranh công nghệ cũng là cạnh tranh về nhân tài, vốn, tiêu chuẩn và đạo đức. Chỉ những quốc gia phát triển công nghệ trên nền tảng các giá trị chân lý, công lý và tự do mới có thể giành được niềm tin lâu dài.

 

Hàn Quốc đang đứng trước ngã rẽ lựa chọn. Trong bối cảnh bản đồ công nghệ châu Á đang được tái định hình, liệu nước này sẽ đứng bên lề hay tiến vào trung tâm?

 

Với sự kết hợp giữa sản xuất, hạ tầng IT và năng lực thực thi, Hàn Quốc có đủ tiềm năng để vươn lên dẫn đầu trong kỷ nguyên AI vật lý.

 

Robot trên sân khấu Gala Xuân không chỉ là một tiết mục biểu diễn. Đó là tín hiệu của thời đại.

 

Châu Á đang chuyển động. Và giờ là lúc Hàn Quốc phải đáp lời.

 

Trong thời đại bá quyền công nghệ, Hàn Quốc phải tự mở ra con đường của chính mình.